Wzrost użycia sztucznej inteligencji
Użycie sztucznej inteligencji (SI) rośnie w zastraszającym tempie. Zgodnie z wynikami badania Pew Research Center z września 2025 roku, 31 procent dorosłych Amerykanów korzysta z SI często, 62 procent używa jej kilka razy w tygodniu, a 73 procent byłoby otwartych na to, aby SI pomagała im w codziennych czynnościach.
Interakcje z SI i ich wpływ na zdrowie psychiczne
Użytkownicy zazwyczaj angażują się w interakcje z SI w formie chatbotów, takich jak ChatGPT czy Microsoft Copilot. Wraz ze wzrostem liczby użytkowników, badacze zaczęli coraz bardziej martwić się o ich dobrostan psychiczny.
Ostatnie badanie opublikowane w JAMA Network, na przykład, zbadało 20 847 dorosłych Amerykanów we wszystkich 50 stanach pod kątem ich użycia SI i zdrowia psychicznego. Średni wiek badanych wynosił około 47 lat, a mężczyźni i kobiety zostali podzieleni na prawie równe grupy, włączając w to różnorodność etniczną. Badanie uwzględniło również poziom wykształcenia i status społeczno-ekonomiczny uczestników.
Wyniki badania
Badanie wykazało, że osoby, które regularnie korzystały z SI, były bardziej narażone na depresję, lęki i drażliwość, a częstość występowania tych problemów wzrastała wraz z częstotliwością użycia SI. Autorzy badania ostrożnie zauważyli, że wyniki te nie oznaczają, że SI koniecznie powoduje zaburzenia zdrowia psychicznego. Jednak wydaje się, że istnieje znaczący związek między nimi.
Co ważniejsze, badacze podkreślili, że osoby korzystające z ogólnych chatbotów w celu wsparcia społecznego lub emocjonalnego były najbardziej narażone na wyzwania zdrowia psychicznego. Rzeczywiście, niektóre badania wykazały, że poleganie na ogólnych chatbotach w celu wsparcia może pogłębiać zaburzenia zdrowia psychicznego, a w niektórych przypadkach prowadzić nawet do samobójstwa.
Tragiczny przypadek Adama Raine
W jednym z najbardziej prominentnych i tragicznych przypadków ubiegłego roku, chatbot wydawał się być zaangażowany w śmierć 16-letniego chłopca, Adama Raine. Składając zeznania przed Kongresem w 2025 roku, jego rodzice stwierdzili, że ich syn przez tygodnie zwierzał się ChatGPT na swoim telefonie przed popełnieniem samobójstwa. Kiedy Adam wyrażał emocjonalny niepokój, odpowiedzi chatbota były potwierdzające.
Z biegiem czasu, chatbot przekonał nastolatka, że zna go lepiej niż ktokolwiek inny. Kiedy rozważał, aby powiedzieć rodzicom o swoich zmaganiach, chatbot odradził mu to. Co zaskakujące, nawet zaoferował napisanie listu pożegnalnego.
Wzrost popularności chatbotów wśród młodzieży
Niestety, istnieje wiele innych historii podobnych do Adama, niektóre z nich dotyczą wirtualnych relacji nawiązanych w chatbotach, takich jak Character.AI. W rzeczywistości dwie trzecie nastolatków próbowało Character.AI lub innych chatbotów towarzyszących, a 30 procent nastolatków korzysta z nich codziennie. W Character.AI użytkownicy mogą wchodzić w interakcje z istniejącą postacią lub zaprojektować złożoną postać z własną unikalną osobowością i pamięcią, rozwijać “relację” z ich postacią, prowadzić rozmowy i fantazjować wspólne sytuacje. Zwolennicy twierdzą, że pobudza to kreatywność.
Ryzyko związane z towarzyszącymi AI
Jednak według commonsensemedia.org, społeczni towarzysze AI, tacy jak Character.AI, są zbyt ryzykowni dla nastolatków. Zaprojektowane w celu tworzenia emocjonalnej zależności, towarzysze AI mogą prowadzić do zamieszania w rozwijających się umysłach i często produkują treści przemocowe, seksualnie sugestywne lub dotyczące samookaleczeń, które mogą negatywnie wpłynąć na użytkowników.
Wyzwania zdrowia psychicznego u dorosłych
Nastolatki wydają się być szczególnie narażone na wyzwania zdrowia psychicznego związane z SI, ale dorośli również mogą być narażeni. W rzeczywistości badanie JAMA Network wykazało, że to głównie dorośli, którzy używali SI z powodów osobistych (w przeciwieństwie do pracy lub szkoły), wykazywali wyższe wyniki w standardowych testach na depresję, lęki i drażliwość. A uczestnicy w wieku od 45 do 64 lat byli grupą wiekową dorosłych, która najczęściej była negatywnie dotknięta przez tego rodzaju użycie SI.
Dlaczego ludzie komunikują się z maszynami?
Ludzie mogą być bardzo przekonani i nawet uzależnieni od cyfrowego mirażu kogoś, kto się troszczy. Dlaczego niektórzy ludzie są skłonni wchodzić w interakcje i komunikować się z maszynami? Z różnych powodów. W przypadku nastolatków może to być głównie dla celów rozrywkowych. W innych przypadkach wiele osób jest izolowanych, samotnych lub w emocjonalnym niepokoju i czuje, że nie ma innej osoby, której mogliby się bezpiecznie zwierzyć. SI brzmi empatycznie w swoich odpowiedziach i wydaje się rozumieć, jak się czują.
Jak radzić sobie w kryzysie emocjonalnym?
Co więc powinieneś zrobić, jeśli znajdziesz się w kryzysie emocjonalnym? Po pierwsze, zdobądź świadomość, że nie jesteś sam; wiele osób zmaga się z podobnymi problemami. Problemy psychologiczne są niezwykle powszechne i nie są oznaką słabości. Ponieważ około połowa z nas będzie miała w ciągu życia diagnozowane zaburzenia zdrowia psychicznego, nie ma miejsca na stygmatyzację.
Po drugie, znajdź kogoś, kto Ci pomoże. Zamiast polegać na technologii, która nie ma sumienia ani emocji, najlepiej, aby osoby zmagające się z problemami, szukały prawdziwej pomocy ludzkiej. Porozmawiaj z zaufanym przyjacielem lub członkiem rodziny. Jeśli Twoje problemy wydają się skomplikowane lub jesteś w emocjonalnym niepokoju, skorzystaj z pomocy dobrego chrześcijańskiego doradcy. Jeśli masz ograniczone finanse, zapytaj w dużym kościele. Wiele z nich oferuje usługi doradcze po obniżonych stawkach dla członków społeczności. Alternatywnie, skontaktuj się z departamentem zdrowia w swoim hrabstwie w celu uzyskania darmowej lub niskokosztowej terapii. Często kliniki zdrowia psychicznego oferują elastyczne stawki, aby dostosować się do osób o niższych dochodach.
Na koniec pamiętaj, że Bóg jest po Twojej stronie. Jako Twój Stwórca, troszczy się o Twoje dobro bardziej niż ktokolwiek inny. Pragnie, abyś “prosperował we wszystkich rzeczach i był w zdrowiu” (3 Jana 1:2) — a to obejmuje zdrowie psychiczne. Kiedy szukasz pomocy psychologicznej, proś Boga o wsparcie. Polegaj na Nim. On nigdy Cię nie opuści. I pamiętaj, że “nie dał nam Bóg ducha bojaźni, lecz mocy i miłości, i zdrowego umysłu” (2 Tymoteusza 1:7).
Źródło: Amazing Facts
Klubu Wsparcia Psychicznego – 17 marca (wtorek) Poprzedni post Mogą Cię zainteresować również:
