P. Wychowaliśmy naszą córkę w Kościele. Była zaangażowana niemal we wszystko — Szkołę Sobotnią, Harcerstwo Adwentystyczne, grupę młodzieżową, szkołę kościelną, służbę społeczną, obozy letnie, zjazdy ewangelizacyjne — a nasz dom był świadomie duchowy. Modliliśmy się razem, odprawialiśmy nabożeństwa domowe i regularnie chodziliśmy do kościoła. Teraz ma dwadzieścia kilka lat i całkowicie odsunęła się od wszelkich spraw duchowych. Nie jest wroga, po prostu obojętna. Czujemy, że ponieśliśmy porażkę. Co mamy robić?
O. Po pierwsze, powiedzmy to wyraźnie: nie ponieśliście porażki. Ból, który nosicie w sobie, jest prawdziwy i świadczy o głębi waszej miłości — do córki i do Boga. Ale ból to nie to samo co porażka, a jej obecne milczenie nie stanowi ostatniego rozdziału jej historii. To, czego doświadczacie, jest jedną z najczęstszych i najbardziej druzgocących rzeczywistości chrześcijańskiego rodzicielstwa. I nie jesteście w tym sami.
Przypowieść, która przemawia do waszego salonu
Jezus opowiedział w Ewangelii Łukasza 15,11-32 historię, która wydaje się napisana właśnie na tę chwilę. Ojciec miał dwóch synów. Młodszy poprosił o swoją część majątku wcześniej — co w zasadzie oznaczało: „Wolałbym, abyś już nie żył” — i odjechał do dalekiego kraju, gdzie roztrwonił wszystko. Ojciec nie biegł za nim. Nie zerwał relacji w gniewie ani nie udawał, że ból nie istnieje. Po prostu obserwował, czekał i wypatrywał go na horyzoncie.
Zwróćcie uwagę na to, co Pismo Święte mówi o momencie powrotu syna: „A gdy jeszcze był daleko, ujrzał go jego ojciec i użalił się, i przybiegwszy, rzucił mu się na szyję i pocałował go” (Łk 15,20). Ojciec zobaczył go, gdy ten był „jeszcze daleko” — co mówi nam o jednej ważnej rzeczy: on nieustannie wypatrywał. Nigdy nie przestał szukać go wzrokiem.
To jest postawa, jaką powinniście przyjąć jako rodzice w tej chwili. Nie przytłaczająca pogonią obecność. Nie milczenie, które buduje dystans. Ale czujna, cierpliwa i pełna współczucia obecność. Ojciec z przypowieści nie biegł za synem do dalekiego kraju, spierając się z nim na każdym kroku o teologię. Trzymał drzwi domu otworem — i to właśnie te otwarte drzwi umożliwiły powrót.
Co mówi nam teoria przywiązania
Badania psychologiczne nad przywiązaniem, zapoczątkowane przez Johna Bowlby’ego, a później rozwinięte przez Mary Ainsworth, pomagają nam zrozumieć coś niezwykle istotnego: najcenniejszą rzeczą, jaką rodzic może zaoferować dziecku w każdym wieku, jest bezpieczna baza — relacja charakteryzująca się ciepłem, niezawodnością i bezwarunkową dostępnością. Dorosłe dzieci o bezpiecznym typie przywiązania znacznie częściej zachowują wartości rodziny pochodzenia lub do nich wracają, nawet po okresach oddalenia.
Młodzi dorośli rutynowo dystansują się od wzorców z dzieciństwa, w tym religijnych, w ramach kształtowania autonomicznej tożsamości.
Ma to dla was teraz ogromne znaczenie. Duchowa obojętność waszej córki niekoniecznie oznacza odrzucenie was — może być rozwojowym przewartościowaniem własnej tożsamości. Młodzi dorośli rutynowo dystansują się od wzorców z dzieciństwa, w tym religijnych, w ramach kształtowania autonomicznej tożsamości. Jest to normalny rozwój człowieka, a nie duchowa katastrofa. Musicie starannie chronić się przed pozwoleniem, by jej duchowa podróż zachwiała waszym przywiązaniem do niej jako osoby. Jeśli wyczuje, że wasza miłość do niej zależy od jej udziału w życiu religijnym, nie poczuje się na tyle bezpiecznie, by wrócić — nawet wtedy, gdy będzie na to gotowa.
Co wnosi teoria systemów rodzinnych
Teoria systemów rodzinnych, wywodząca się z prac Murraya Bowena, uczy, że rodziny funkcjonują jako jednostki emocjonalne. Zachowanie każdego członka wpływa na pozostałych i podlega ich wpływowi. Kiedy dziecko opuszcza wiarę, rodzice często reagują lękiem — a ten lęk, jakkolwiek zrozumiały, może objawiać się w postaci presji, rozmów pełnych poczucia winy lub subtelnego wycofania emocjonalnego ciepła. Tego rodzaju reakcje przynoszą odwrotny skutek do zamierzonego. Zmieniają przestrzeń relacji między rodzicem a dzieckiem w pole bitwy, zamiast w bezpieczną przystań.
Pojęcie dyferencjacji (różnicowania) według Bowena jest tutaj szczególnie pomocne. Dobrze zdyferencjonowany rodzic potrafi pozostać połączony emocjonalnie ze swoim dzieckiem, nie będąc jednocześnie emocjonalnie stopionym z jego wyborami. Innymi słowy, możecie kochać ją głęboko, nie uginając się pod ciężarem jej decyzji i nie próbując zarządzać własnym lękiem poprzez kontrolowanie jej. Wasze zdrowie emocjonalne jako rodziców to nie luksus — to strategiczna inwestycja w relację z córką.
- Stawiajcie relację na pierwszym miejscu. Zabiegajcie o nią jako o swoją córkę — a nie jako o „projekt duchowy”. Dzwońcie do niej, jedzcie razem obiady, świętujcie jej sukcesy, bądźcie obecni na obrzeżach jej życia bez żadnego innego ukrytego celu poza miłością. Ojciec syna marnotrawnego nie negocjował warunków bycia synem. On wyprawił ucztę. Dajcie swojej córce poznać, poprzez spójne działanie, że drzwi waszego domu i waszego serca są zawsze otwarte.
- Oprzyjcie się pokusie wykorzystywania każdej rozmowy jako okazji do „świadczenia”. Dorosłe dzieci, które czują wywieraną przez rodzinę presję duchową, zwykle twardnieją, zamiast mięknąć. Zadawajcie przemyślane pytania o jej życie, pracę, przyjaźnie i marzenia. Bądźcie szczerze ciekawi tego, kim się staje. Ta ciekawość sama w sobie jest formą łaski.
- Nadal żyjcie swoją wiarą autentycznie i z radością w jej obecności — nie na pokaz, ale szczerze. Niech widzi, że wasza relacja z Bogiem przynosi wam pokój, a nie lęk. Niech będzie świadkiem wiary, która wygląda pięknie i żywo, a nie przytłaczająco i krucho. Przypatrywała się wam uważnie jako dziecko. Nadal obserwuje.
Na koniec pamiętajcie, że wasza córka należała do Boga, zanim stała się wasza. Byliście stróżami jej duchowej formacji, a nie jej źródłem. Duch Święty nie jest ograniczony tym, co zrobiliście lub czego nie zrobiliście. On działa w jej życiu nawet teraz, w sposób, którego nie widzicie. Modlicie się wiernie, ufajcie głęboko i zostawcie zapalone światło na ganku. Ojciec z przypowieści codziennie wypatrywał horyzontu. Pewnego dnia zobaczył swojego syna wracającego do domu.
Zobaczycie swoją córkę ponownie — nie tylko osobiście, ale i w wierze. Trzymajcie się mocno.
Pamiętamy o was w modlitwie.
Willie i Elaine Oliver
Cytaty biblijne pochodzą z Biblii Warszawskiej.
Źródło: Adventist Review
