Niełatwo jest stawiać trafne prognozy dotyczące przyszłości technologii. Jedną z najsłynniejszych pomyłek profetycznych w dziedzinie technologii była wewnętrzna notatka Western Union, w której stwierdzono: „Telefon ma zbyt wiele wad, by poważnie rozważać go jako środek komunikacji”. Pewien inżynier powiedział kiedyś o samolocie Boeing 247, który przewoził całe dziesięć osób, że „nigdy nie powstanie większy samolot”. Z kolei profesor z Oksfordu, Erasmus Wilson, przewidywał, że „gdy Wystawa Paryska [w 1878 roku] dobiegnie końca, światło elektryczne zgaśnie wraz z nią i nikt już o nim nie usłyszy”.
Zabawnie jest również obserwować, jak fantastyka naukowa z minionych lat błędnie przewidywała, jak będzie wyglądać jej przyszłość — nasza teraźniejszość. W filmie Blade Runner (1982) Ridleya Scotta przedstawiono dystopiczne Los Angeles w 2019 roku, w którym oprócz latających samochodów istniały roboty tak podobne do ludzi, że odróżnienie ich od prawdziwych istot było niemal niemożliwe. Z kolei 2001: Odyseja kosmiczna (1968) Stanleya Kubricka zapowiadała załogowy lot na Jowisza z niektórymi astronautami w stanie hibernacji, podczas gdy statkiem zarządzał pokładowy komputer HAL 9000, który zbuntował się przeciwko swoim ludzkim twórcom.
Niezależnie od tego, jak bardzo błędne okazały się przewidywania fantastyki naukowej, nie da się zaprzeczyć, jak niezwykła stała się technologia. Dziś za coś oczywistego uznajemy produkty technologiczne, które 25 lat temu wydawałyby się fantastyką naukową lub wręcz magią. Kto wtedy mógł przypuszczać, że słysząc muzykę w miejscu publicznym, będzie można wyciągnąć niewielkie urządzenie, skierować je w stronę dźwięku, a po zaledwie kilku sekundach sztuczna inteligencja (AI) poda tytuł utworu?
Pytanie, które niepokoi niektórych, brzmi jednak: Jak daleko posunie się ta technologia? Szczególne obawy budzi u niektórych sztuczna inteligencja. Czy pewnego dnia możemy stworzyć komputery, takie jak HAL 9000, które mając własną wolę, zbuntują się przeciwko nam?
Guru technologii Elon Musk — którego firma rozwija między innymi tak futurystyczne osiągnięcia jak autonomiczne samochody — bije na alarm, nazywając sztuczną inteligencję „największym egzystencjalnym zagrożeniem dla ludzkości”, a wręcz „groźniejszą niż broń jądrowa”. Musk powołał się na program DeepMind firmy Google jako przykład rozwoju supersztucznej inteligencji, w której widzi zagrożenie. W 2016 roku AlphaGo, również stworzony przez Google, pokonał mistrza Lee Se-dola w grze planszowej Go. Wydarzenie to okrzyknięto przełomowym osiągnięciem w dziedzinie AI.
Obawy Muska sięgają jednak głębiej niż gry planszowe. Przypuśćmy, że stworzymy superinteligencję, która zwróci się przeciwko nam — i której nie będziemy w stanie powstrzymać? „Przynajmniej wtedy, gdy istnieje zły dyktator”, ostrzegał Musk, „ten człowiek w końcu umrze. Ale dla AI nie ma śmierci — żyłaby wiecznie. Wtedy mielibyśmy nieśmiertelnego dyktatora, od którego nigdy nie moglibyśmy uciec”.
Podczas gdy osoby rozwijające technologię AI bagatelizują zagrożenia, inni dostrzegają powody do niepokoju. Wśród wybitnych postaci bijących na alarm są Bill Gates i zmarły kosmolog Stephen Hawking.
Ile osób straci pracę na rzecz robotów? W Las Vegas Uber używa już autonomicznych samochodów. A gdy sztuczna inteligencja się rozwija i takie technologie jak rozpoznawanie twarzy, zbieranie danych oraz nadzór internetowy stają się wydajniejsze, o ile łatwiej będzie technofaszystowskim państwom uciskać swoich obywateli?
Ale na głębszym poziomie: co jeśli technologia AI, rozwijająca się w niezwykłym tempie, stworzyłaby superinteligentne maszyny, znacznie szybsze i mądrzejsze od nas? Czy mogłyby posiadać własną świadomość i wolę? Jeśli tak, to jakiego rodzaju myśli by miały? Moralne? Niemoralne? Amoralne — czyli zupełnie pozbawione pojęcia moralności?
Wystarczająco przerażająca jest już wizja ludzi z palcami na przycisku nuklearnym. Oni przynajmniej wiedzieliby, co naciśnięcie go oznaczałoby dla nich samych i ich rodzin. Ale co, jeśli o kontrolowanie tego przycisku poproszono by zimną, pozbawioną emocji maszynę?
Choć sztuczna inteligencja, podobnie jak każda technologia, może być używana do dobrego lub złego, niektórzy uważają, że takie obawy są znacznie przesadzone. Istnieje ogromna przepaść między tym, co kiedykolwiek zdoła zrobić maszyna, a tym, co mogą uczynić ludzie — żywe stworzenia z krwi i kości, stworzone na obraz Boży (Rdz 1,27). W istocie ludzki mózg jest nadal najbardziej zaawansowaną technologią, jaką kiedykolwiek odkryto we wszechświecie. Mimo całego postępu komputery potrafią myśleć w nie większym stopniu niż kamienie.
Bóg stworzył ludzkość z wolną wolą, co jest warunkiem koniecznym, aby móc kiedykolwiek szczerze miłować Boga i innych ludzi. W rażącym kontraście do tego, w maszynie nie ma ani śladu prawdziwej woli. Żadna maszyna nigdy nie mogłaby posiadać wolnej woli, ponieważ jest jedynie urządzeniem zaprogramowanym do tego, co ma myśleć. Ludzie reprezentują inny porządek stworzenia, zostali Zaprojektowani jako wolne istoty moralne. Komputery nigdy nie będą niczym więcej niż stworzeniem stworzonych istot; ludzie natomiast są stworzeniem samego Stwórcy.
Bóg stworzył nas właśnie dlatego, że nie chciał uczynić z nas jedynie kalkulujących maszyn, ale wolnych ludzi zdolnych do miłości. W istocie koncepcja wolności — wolności immanentnie wpisanej w miłość — była tak święta i fundamentalna, że Jezus Chrystus poszedł za nas na krzyż, zamiast pozbawić nas wolności, której potrzebowaliśmy, aby cieszyć się szczęściem, jakie można odnaleźć jedynie w miłości.
Cytaty biblijne pochodzą z Biblii Warszawskiej.
Źródło: Amazing Facts
